Trang web này sử dụng cookies. Tiếp tục sử dụng trang web tức là bạn đã đồng ý với các quy định về cookies. 
Tìm hiểu thêm Tìm hiểu thêm

Gam màu là gì?

BenQ Color Technology Lab
2022/03/16

Định nghĩa của gam màu

Gam màu được định nghĩa là dải màu mà một thiết bị cụ thể có thể tạo ra hoặc ghi lại. Nó thường được hiển thị bằng một vùng kín của các màu cơ bản của thiết bị trên giản đồ sắc độ. Ví dụ: các màu cơ bản của màn hình là đỏ, lục và lam. Do đó, gam màu của màn hình được hiển thị trong một khu vực hình tam giác được bao quanh bởi các tọa độ màu của các màu đỏ, xanh lục và xanh lam của màn hình. Biểu đồ màu sắc với các gam màu khác nhau được thể hiện trong Hình 1.

Gam màu trong CIE 1931 xy Toạ độ màu
Các gam màu khác nhau được vẽ trên sơ đồ sắc độ CIE 1931

Hình 1: Các gam màu khác nhau được vẽ trên sơ đồ sắc độ CIE 1931

 

Một khía cạnh rất quan trọng của gam màu là chúng ba chiều, chứ không phải là hai chiều. Khi chúng ta mô tả một màu sắc, nó thường bao gồm ba thành phần: màu sắc, độ bão hòa và độ sáng. Vì gam màu là một tập hợp các màu nên hiển nhiên là nó cũng có thể được mô tả bằng cách sử dụng màu sắc, độ bão hòa và độ sáng. Vì vậy, khi chúng ta vẽ một gam màu, nó phải là một đồ thị ba chiều như trong Hình 2. Tuy nhiên, kể cả bây giờ thì việc vẽ một đồ thị ba chiều không bao giờ là một công việc dễ dàng. Do đó, chúng ta thường sử dụng đồ thị hai chiều để biểu diễn một gam màu, như trong Hình 1. Phần bị thiếu còn lại là độ sáng, là chiều vuông góc với màn hình hoặc tờ giấy.

Biểu diễn 3 chiều của gam màu

Hình 2: Biểu diễn 3 chiều của gam màu

 

Các gam màu tiêu chuẩn thường thấy

Gam màu phổ biến nhất được biết đến có thể là “NTSC” (được thành lập vào năm 1953 bởi FCC Hoa Kỳ), tuy nhiên, nó không phải là gam màu tiêu chuẩn. “SRGB” là gam màu tiêu chuẩn do IEC thiết lập vào năm 1999. Lý do tiêu chuẩn hóa gam màu là để thúc đẩy một cách tái tạo màu dễ dàng hơn. Nếu tất cả các thiết bị sử dụng màu, bao gồm máy ảnh kỹ thuật số, máy quét, màn hình, máy in và máy chiếu, có thể tái tạo chính xác gam màu sRGB, thì hình ảnh có thể được tái tạo rất nhất quán trên các thiết bị. Hiện tượng này là do các thiết bị có cùng khả năng ghi (tất nhiên là có hiệu chuẩn thích hợp), hiển thị hoặc in cùng một dải màu, vì vậy đối với cùng một hình ảnh, sự biến đổi màu sắc được tái tạo trên các thiết bị khác nhau sẽ bị hạn chế. Do đó, có thể đạt được độ trung thực của màu sắc hoặc quản lý màu sắc. Đây còn được gọi là khái niệm tái tạo gam màu sắc.

Tuy nhiên, để đạt được độ trung thực của màu sắc hoặc quản lý màu sắc, tọa độ màu RGB chính xác trên giản đồ sắc độ phải được thỏa thuận. Mỗi cặp tọa độ màu chỉ định một màu riêng biệt hoặc duy nhất. Ví dụ, (x, y) = (0,64, 0,30) không bằng (x, y) = (0,63, 0,29), mặc dù các số rất gần nhau. Trong ngành công nghiệp màn hình, cũng có một phần thông tin sai lệch. Một số nhà sản xuất bảng điều khiển hoặc thương hiệu màn hình tiếp thị màn hình của họ là "72% NTSC" về gam màu, tuyên bố là "tương thích sRGB". Thật không may là không phải như vậy. Nếu chúng ta lấy tọa độ màu của mỗi gam màu từ Bảng 1 và tính diện tích của mỗi gam màu, chúng ta có thể thấy rằng tỷ lệ diện tích của sRGB so với NTSC là 0,72-1. Đây là nơi mà khái niệm sai lệch về 72% NTSC tương đương với sRGB đến từ. Cách giải thích đúng là “số lượng màu mà sRGB có thể tái tạo bằng 72% của NTSC, nhưng các màu được tái tạo không nhất thiết phải là các màu giống nhau.” Bởi vì hạn chế duy nhất đối với 72% là tỷ lệ diện tích, và không có thông tin về tọa độ màu RGB. Do đó, chúng tôi không thể nói 72% gam màu NTSC bằng gam màu sRGB. Do đó, nó chỉ có ý nghĩa khi chúng ta nói về "tỷ lệ bao phủ" khi so sánh hai gam màu. Một ví dụ có thể được nhìn thấy trong Hình 3. Ở phía bên trái, cả hai gam màu có cùng tỷ lệ diện tích, nhưng chúng không bao phủ nhau 100%. Ở phía bên phải, chỉ một lượng gam màu nhất định của màn hình bao phủ sRGB và nó không phải là 100%. Rõ ràng là màn hình đặc biệt này không thể tái tạo 100% gam màu sRGB.

Gam màu và Tọa độ màu R, G và B được liên kết

Color Gamut

 

1931 x-coordinate

1931 y-coordinate

Color Gamut

NTSC

 

R

1931 x-coordinate

0.67

1931 y-coordinate

0.33

Color Gamut

G

 

0.21

1931 x-coordinate

0.71

Color Gamut

B

 

0.14

1931 x-coordinate

0.08

Color Gamut

sRGB

 

R

1931 x-coordinate

0.64

1931 y-coordinate

0.33

Color Gamut

G

 

0.30

1931 x-coordinate

0.60

Color Gamut

B

 

0.15

1931 x-coordinate

0.06

Color Gamut

AdobeRGB

 

R

1931 x-coordinate

0.64

1931 y-coordinate

0.33

Color Gamut

G

 

0.21

1931 x-coordinate

0.71

Color Gamut

B

 

0.15

1931 x-coordinate

0.06

Color Gamut

DCI-P3

 

R

1931 x-coordinate

0.680

1931 y-coordinate

0.320

Color Gamut

G

 

0.265

1931 x-coordinate

0.690

Color Gamut

B

 

0.150

1931 x-coordinate

0.060

Color Gamut

Rec. 2020

 

R

1931 x-coordinate

0.708

1931 y-coordinate

0.292

Color Gamut

G

 

0.170

1931 x-coordinate

0.797

Color Gamut

B

 

0.131

1931 x-coordinate

0.046

Ví dụ về hai gam màu có cùng tỷ lệ diện tích, nhưng không bao phủ nhau

Hình 3: Ví dụ về hai gam màu có cùng tỷ lệ diện tích, nhưng không bao phủ nhau

Tất nhiên, có rất nhiều gam màu khác ngoài NTSC và sRGB. Ví dụ: AdobeRGB, DCI-P3, EBU và AppleRGB. Tất cả chúng đều có tọa độ màu RGB riêng và các điểm trắng liên quan và thông số kỹ thuật độ sáng, và tất nhiên là ứng dụng của riêng chúng. Ví dụ, AdobeRGB được sử dụng trong thiết kế đồ họa, chủ yếu cho mục đích in ấn. DCI-P3 chủ yếu được sử dụng trong rạp chiếu phim kỹ thuật số, và EBU được sử dụng bởi ngành phát thanh truyền hình Châu Âu. Rec. Năm 2020 là một tiêu chuẩn mới được phát triển cho tất cả các thiết bị trong tương lai và nó đại diện cho hầu hết tất cả các màu sắc mà con người có thể cảm nhận được.

Tôi nên chọn gam màu nào?

Việc lựa chọn gam màu thực sự phụ thuộc vào quy trình làm việc và yêu cầu của bạn. Nếu bạn chủ yếu làm việc với ảnh và đầu ra cuối cùng của bạn sẽ là bản in bìa cứng, thì AdobeRGB có thể là lựa chọn gam màu tốt nhất trong quy trình làm việc của bạn. Nếu đầu ra của bạn là album trực tuyến hoặc được chia sẻ trên Facebook, thì bạn nên chỉnh sửa ảnh của mình trong gam màu AdobeRGB để giữ được nhiều màu nhất, sau đó chuyển đổi sang sRGB trước khi đăng. Bởi vì hiện tại các trình duyệt internet chỉ hỗ trợ sRGB dưới dạng gam màu, bất kỳ gam màu nào lớn hơn sRGB đều được coi là “gam màu rộng” và sẽ không được xử lý chính xác. Vì vậy, nếu ảnh của bạn được chỉnh sửa hoặc nâng cao trong gam màu AdobeRGB, khi được đăng trực tuyến, ảnh có thể trông khá nhợt nhạt và không bão hòa. Do đó, cách tốt nhất để tránh thảm họa này là chuyển ảnh sang sRGB trước khi đăng trực tuyến.

Nếu bạn đang làm việc với video, xu hướng mới nhất là chuyển từ Rec. 709 đến DCI-P3 hoặc Hiển thị P3. DCI là viết tắt của Digital Cinema Initiative, và P3 đề cập đến một tập hợp các điều kiện xem. Các rạp chiếu phim hiện đại có thể tái tạo đầy đủ các gam màu sống động được sử dụng bởi hệ thống chiếu phim kỹ thuật số. Tuy nhiên, điểm trắng của DCI-P3 được chọn là màu trắng xanh lục do cấu hình hệ thống chiếu. Apple, YouTube, Netflix và các nhà cung cấp nội dung video khác đã sử dụng gam màu tương tự như DCI-P3 nhưng sử dụng D65 làm điểm trắng và đổi tên thành Display gam màu P3. Màu trắng trung tính được chào đón nhiều hơn ở hầu hết các màn hình và TV, đồng thời trở nên phổ biến hơn trong số các chuyên gia hậu kỳ video.

Tổng kết

Trong bài này, chúng ta đã tìm hiểu định nghĩa về gam màu và biểu diễn trên giản đồ sắc độ là gì. Gam màu nên được biểu diễn dưới dạng đồ thị ba chiều nhưng giảm thành đồ thị hai chiều để dễ biểu diễn hơn. Chúng tôi cũng đã nói về lý do chuẩn hóa gam màu, sRGB, để tạo điều kiện thuận lợi cho việc kết hợp màu trong gam trên các thiết bị khác nhau. Hơn nữa, khái niệm sai lệch về 72% NTSC bằng sRGB cũng đã được thảo luận và làm rõ. Các khu vực gam màu bằng nhau không nhất thiết đảm bảo khả năng hiển thị màu giống nhau. Thay vào đó, nên xem xét tỷ lệ bao phủ khi so sánh hai gam màu. Cuối cùng, chúng tôi đã xem xét các gam màu khác nhau và ứng dụng của chúng. Chúng tôi cũng đã học cách chọn gam màu chính xác và duy trì tính nhất quán của màu sắc để đăng ảnh lên các nền tảng trực tuyến.

Bạn có thấy bài viết này hữu ích không?

Không
TOP